Bankanın tarihçesi ve Dünyanın İlk Bankası

1
2939

Dünyanın ilk bankası şeklinde genel bir tanımlama yapmak doğru olmasa da ilk banka milattan önceye dayanmaktadır. Kaynaklarda farklı bilgiler olsa da dünyanın ilk bankası tabii ki günümüz bankacılık sistemi gibi çalışmıyordu. Milattan önce 18. Yüzyıla kadar uzanan bankanın tarihçesi yaklaşık 3500-4000 yıllık bir süreci kapsamaktadır. Babil döneminde bankacılığın ilk örneği görülmektedir. Ancak bu dönemde para çok yaygın kullanılmadığı için daha çok tahıl ve diğer kuru gıda malzemelerinin saklanıp rehin verildiği oluşumlar görülmekteydi. O dönemlerde kilise binaları banka olarak kullanılıyordu. Efes’te bulunan Artemis Tapınağı, milattan önce altıncı yüzyılda banka olarak kullanılan ibadethanelerden bir tanesiydi. Dünyanın yedi harikasından biri olan Artemis Tapınağı’nın banka olarak da kullanılması şaşırtıcıdır. Bu arada “banka” kelimesinin kökeni İtalyanca’da “banca” kökenine dayanmaktadır.

Ardından yine milattan önce antik Yunan ve Roma döneminde modern bankacılığa biraz daha benzeyen oluşumlar görülmüştür. Bankacılık yeni süreçte özel eşya saklama fonksiyonunu yerine getiriyordu. Yani bankaların yaptığı işler artık artmaya başlamıştı. Bu tarihlerde faiz ve para kavramları bankacılık ile bütünleşmeye başlamıştır. Devletten bağımsız olarak zengin tüccarların bankacılık oluşumları özel bankaların doğmasında öncülük etmiştir. Tüccarların bankaları diğer tüccarlara faizli krediler vermeye başlamış, ülkeler arası deniz yoluyla para taşımaya başlamıştır.

Milattan sonra ikinci yüzyıla gelindiğinde Roma hükümdarlığı bankacılık konusunda bazı yasal düzenlemeler getirerek, çeşitli regülasyon faaliyetlerinde bulunmuştur. Bu sayede bankacılık faaliyetleri düzenlenmeye başlamış, bankacılık daha resmi bir oluşum haline gelmiştir. Genel olarak bakacak olduğumuzda bankacılık tarihi 3500-4000 yıl öncesine dayansa da modern bankacılık 1700-1800 yıllık bir geçmişe sahiptir.

Bankacılık Avrupa topraklarına sıçramadan önce Mezopotamya bölgesinde günümüzdeki kullanımlarına benzer olarak çek ve kambiyo senet örnekleri görüşmeye başlanmıştır. Günümüzdeki bankacılık sistemine en yakın örnekler 16. Yüzyılda Avrupa’da karşımıza çıkmaktadır. 1557 yılında İspanya kralı II. Philip ülkeyi büyük bir borç krizinin içerisinde soktuktan sonra tüccarlardan faizli kredi almış ve bildiğimiz anlamda bankacılığın temellerini atmıştır. Daha sonrasında ise iktisat biliminin önemli ismi Adam Smith 1700’lü yılların sonuna doğru bankacılıkta önemli devrimlere sebep olmuştur. “Görünmez El” kavramı bu süreçte ortaya atılmış ve özel ile kamu kesimleri birbirlerinden ayrışarak bu iki taraf arasındaki para dolaşımı daha yasal boyuta taşınmıştır. Özel bankalar ve devlet bankaları kavramları da yine bu süreçte ortaya çıkmıştır.

Anadolu ve İstanbul topraklarındaki ilk bankacılık faaliyeti ise 1845 yılında İstanbul Bankası’nın kurulmasıyla başlamıştır. Daha sonra Ottoman Bank ve Osmanlı Bankası ile ülkemizdeki süreç devam etmiştir. O yıllardan bu yana tanıdık bir isim olan Ziraat Bankası’nın tarihi de yine oldukça köklüdür. Ziraat Bankası, resmi bir kurum olmadan önce “Memleket Sandıkları” olarak biliniyordu.

1 Yorum

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here