Emtia nedir? Emtia çeşitleri ve tarihçesi

0
582

Borsada emtia kavramı sıkça duyulan terimlerden bir tanesidir. Borsa terimleri içerisinde yer alan emtia iktisat ve borsa içerisinde ayrı ayrı anlamlara sahiptir. Bu yazımızda emtia tarihçesine ve emtia çeşitlerine değineceğiz. Ancak önce emtianın ne olduğunu tanımlamaya çalışalım.

TDK’ya göre emtia sadece “mal” olarak açıklanmıştır. Bu tanımı “ticari mal” şeklinde dönüştürelim. Borsa tarihçesi içerisinde borsada alınıp satılabilen her türlü mala emtia denir. Biraz daha açacak olursak ticari mal, hammadde, ara mamül ve tam mamül olan şeyleri de emtia içerisine dahil edebiliriz. Yani emtia aslında metadır. Alınıp satılabilen şeylere verilen ismi emtia denir. Emtia çeşitleri kısmında ne demek istediğimiz daha net anlaşılacaktır. Emtia tarihçesi kısmında ile gelişim sürecini gözler önüne sereceğiz.

Emtia Çeşitleri Nelerdir?

Emtia için borsada alınıp satılması mümkün olan her türlü mal tanımlamasını yaptık. Peki ama borsada alınıp satılan mallar nelerdir? Hepimizin bildiği ham petrol, altın, gümüş, elmas, bakır ve kömür gibi metalar emtia çeşitleri arasında sayılmaktadır. Sık sık haberlerde duyduğumuz “Ham petrolün fiyatı arttı!” şeklinde başlıklar aslında borsada bir emtia olan petrolün fiyatının yükseldiğini göstermektedir.

Emtia fiyatları iktisadi olarak tüketiciler tarafından belirleniyormuş gibi kabul edilir. Çünkü emtiaların değeri tüketiciler tarafından belirlenir. Örneğin doğalgaza erişimi olmayan bir ülkede kömür, kış mevsimi için oldukça değerli bir emtia haline gelir. Elektronik sanayisi gelişmiş ülkelerde altın ve bakır emtiaları ayrı bir öneme ve değere sahiptir. Çünkü elektronik üretiminde altın ve bakır vazgeçilmezdir. Dolayısıyla bir ülke hakkında fikir sahibi olmak için o ülkenin borsasındaki emtia çeşitlerine ve değerlerine bakmak önemli bir analiz aracıdır.

Emtia Tarihçesi

Günümüzde emtia terimi biraz daha farklı bir alana dolu eğilim göstermektedir. Ancak emtia tarihçesi tarafında durum daha farklıdır. Emtia, borsa tarihçesi içerisinde son derece önemli bir yere sahiptir. Hatta borsanın ortaya çıkışı direkt olarak emtia kavramına bağlıdır. Çünkü tarihteki ilk borsa oluşumlarında emtia ticareti görülmüştü. Tabii o dönemlerde petrol ve altın yerine farklı emtialar kullanılıyordu.

Buğday, şeker, mısır, hayvan derisi hatta canlı hayvan bile tarihteki ilk borsa faaliyetlerine emtia örneği olarak verilebilir. Yani modern borsacılık öncesinde emtialar biraz daha gıda maddeleri etrafında toplanmıştır. 200-300 senelik bir süreçte bu kadar değişime uğrayan emtia kavramı, önümüzdeki 200-300 yıl içerisinde kim bilir hangi yönde değişecek. Önümüzdeki yüzyıllarda meteor taşı, Mars toprağı bile emtia konusu olabilir.

Emtia hakkında yaptığımız açıklamalardan memnun kalmadıysanız ve araştırmanıza devam etmek istiyorsanız emtianın İngilizce karşılığının “commondity” olduğunu belirtelim.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here