Etiket arşivi: bitcoin nedir

Bitcoin nedir?

Evet hepiniz Bitcoin’in ne demek olduğunu, Bitcoin’in ne işe yaradığını merak ediyorsunuz biliyorum. Şimdi gelin doğrusu ve yanlışıyla yani her yönüyle Bitcoin nedir konusunu işleyelim ve bu sanal para birimi mevzusu tam anlamıyla açıklığa kavuşmuş olsun. Bu konu hem meraklılar hem de öğrenciler için son derece faydalı, aynı zamanda bir genel kültür bilgisidir. Bu yazıyı tam anlamıyla okuduğunuzda, Bitcoin ile ilgili merak ettiğiniz bir şeyin kalacağını pek düşünmüyorum. Ancak yine de sormak istedikleriniz olursa, bana ulaşabilir veya yorumlar bölümüne yazabilirsiniz.

Sanal para birimi Bitcoin ne demek?

Bitcoin, kısaltması BTC olan bir sanal para birimidir. Sanal para birimi nasıl olur derseniz tam olarak borsadaki hisseler gibi düşünebilirsiniz. Gerçek hayatta bir karşılığı yok. Spekülasyona dayalı olarak değeri biçilen ve 2009 yılında hayatımıza giren bir gerçek. Ülkeler, ulusal paralarının karşılığını merkez bankaları içerisindeki altın (veya bir başka değerli maden) ile garanti altına alır. Ülkede dolaşımda ne kadar para varsa, merkez bankası kasalarında o kadar altın bulunur. Ancak Bitcoin’in (BTC) herhangi bir karşılığını, garantisi yoktur.

Bitcoin kimin/nerenin para birimi?

İşte dananın kuyruğu burada kopuyor. Altındaki felsefe ise aslında paranın tarihi kadar eskidir. Bitcoin, dünyanın hiçbir ülkesine dolayısıyla da hiçbir merkez bankasına bağlı değildir. Merkezi olmayan, sahibi olmayan bir para birimidir. Herhangi bir regülasyon kurumuna ve denetimine bağlı değildir. Dolayısıyla Bitcoin, kağıt banknot veya madeni paralar şeklinde karşımıza çıkmaz. Sanal birimi denmesinin sebebi budur. Para kavramına bambaşka bir konsept kazandırmıştır. Ancak bu Bitcoin’in iyi bir şey olduğu anlamına gelmez. Zaten ülkemizde Bitcoin ticareti gri bölgedir. Yani tam anlamıyla yasak demek mümkün değildir ancak BDDK tarafından denetlenen finansal kuruluşlardan uzaktır. Örneği Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki bir bankadan Bitcoin satın alamazsınız. Veya Bitcoin alım-satımına izin veren çeşitli yerli siteler BDDK denetimine tabi değildir.

Bitcoin tarihçesine baktığımızda, bu sanal biriminin yaratıcısı olarak karşımıza Satoshi Nakamoto ismi çıkıyor. Ancak bu tabii ki bir takma ad. Bu takma isme sahip biri tarafından başlatılan bu ağ, günümüzde oldukça geniş bir yelpaze içerisinde kabul görmüş durumda.

Bitcoin ne işe yarıyor?

Şimdi gelelim ne işe yaradığına. Sanal para birimi dedik, Bitcoin tarihçesi olarak bahsettik, merkezi yok bağımsız dedik ama sonuç olarak nereye geldik? Günümüzde Bitcoin, alışveriş sitelerinde bile kullanılabilen, kimi ülkelerde resmi olarak kabul görmüş bir para birimi olarak karşımıza çıkıyor. Yani tıpkı Türk Lirası ve Dolar gibi alışveriş yaparken kullanılabiliyor.

Microsoft, PayPal, Dell, Expedia gibi dev şirketler resmi olarak Bitcoin’i tanıyor ve BTC ile alışveriş yapılan yerler listesinde yer alıyor.

Bitcoin resmi logosu

İnsanlar neden Bitcoin kullanıyor?

Şimdi geldik bir başka kritik soruya. Bitcoin neden ilgi çekiyor? Bunun en önemli sebebi Bitcoin takip edilemiyor. Evet yanlış okumadınız. IBAN yani uluslararası banka hesap numaraları gibi şahıslar ile ilişkilendirilemiyor. Çünkü bir Bitcoin hesabı açarken kimlik bilgileriniz sizden istenmiyor. Bitcoin hesap numaraları yani cüzdan kodları 25-34 karakter arasında alfanümerik dizilimlerden oluşuyor. Örnek bir Bitcoin hesap numarası şu şekilde olabiliyor: 6gWV3fPX97hmavc6iNrUjUogmjpLPrPFoK (Bu tamamen örnek amacıyla verilmiş, eğitim amacıyla uydurulmuş bir Bitcoin hesap numarasıdır!)

Bitcoin ilk etapta ne yazık ki internet üzerinden yasa dışı işler yapan kişiler tarafından ilgi görmüştür. Takip edilememesi, tamamen dijital ortamda yer alması sebeplerle “deep web” (derin internet) içerisinde oldukça popüler hale gelmiş ancak sonrasında tüm dünya vatandaşları tarafından kullanılabilir hale gelmiştir. Bazı kaynaklar, Bitcoin’in 1998 yılına kadar uzandığını iddia etmektedir.

Nasıl Bitcoin kazanılır? (Bitcoin madenciliği)

Şimdi aslında bu konuyu apayrı bir yazıda çok daha detaylı olarak ele alacağım ancak temel düzeyde bilgi vermek gerekirse, Bitcoin çıkarma, Bitcoin kazanma işlemine mining adı verilir. İngilizce bir terim olan mining, madencilik yapmak anlamına gelmektedir. Dilimize tam anlamıyla çevrilmiş hali ise Bitcoin madenciliği şeklindedir. Bu kavramın madenciliğe benzemesinin sebebi ise tıpkı toprağı kazarak altın çıkarmak gibi Bitcoin de karmaşık matematiksel algoritmaların içerisinden çıkarılır. Yüksek kapasiteli bilgisayarlar tarafından yapılan bu işlemin madenciliğe benzetilmesinin sebebi, uğraştırıcı ve zahmetli olmasından kaynaklanır. Bitcoin madenciliğinde elinizde ne kadar çok işlem gücü varsa, o kadar çok Bitcoin kazanabilirsiniz.

Günümüzde Bitcoin gibi bir kavramı mümkün kılan şey teknolojidir. Biraz daha özele inersek blockchain teknolojisidir. Blok zinciri olarak dilimize çevirebileceğimiz bu kavram, Bitcoin’in fiyatından bağımsız olarak bu teknolojinin insanlara tek güven veren noktasıdır. Blockchain teknolojisi sayesinde tüm sistem birbiri ile senkronize şekilde çalışabilir ve veri kayıpları yaşanmaz. Bu sayede Bitcoin cüzdanlarına güvenilir.

Bitcoin diğer para birimlerine çevrilebilir mi?

Gayet tabi Bitcoin, neredeyse tüm para birimlerine çevrilebilir. Bu konuda çok sayıda aracı internet sitesi bulunmaktadır. Bu siteler belirli bir komisyon karşılığında sizden Bitcoin alır ve banka hesabınıza (kendi komisyonunu aldıktan sonra) para aktarır. Bitcoin’i  başta Türk Lirası olmak üzere, Dolar, Euro gibi en çok tercih edilen para birimlerine dönüştürmek mümkündür.

Bitcoin alt birimleri nelerdir?

Tıpkı tüm para birimlerinde olduğu gibi Bitcoin yani BTC para biriminin de alt birimleri vardır. Yani 1 Türk Lirası nasıl ki 100 kuruş demek ise, BTC para biriminin de alt birimleri bulunur. Türk Lirasının en küçük birimi kuruştur. Bitcoin para biriminin en küçük birimi ise Satoshi olarak adlandırılır. Yani 1 BTC (1 Bitcoin) miktarının bölünebilen en küçük birimi Satoshi olarak adlandırılır. 1 BTC = 100.000.000 Satoshi miktarına eşittir. Bitcoin, genel geçer para birimlerine çok daha değerli olduğundan, alt birimlerde ticaret yapmak kolay olsun diye çok fazla sayıda alt birimi bulunur. Bunları anlatmanın en kolay yolu, aşağıdaki gibi bir liste paylaşmak.

  • 1 Satoshi = 0.00000001 BTC
  • 10 Satoshi = 0.00000010 BTC
  • 100 Satoshi = 0.00000100 BTC
  • 1.000 Satoshi = 0.00001000 BTC
  • 10.000 Satoshi = 0.00010000 BTC
  • 100.000 Satoshi = 0.00100000 BTC
  • 1.000.000 Satoshi = 0.01000000 BTC
  • 10.000.000 Satoshi = 0.10000000 BTC
  • 100.000.000 Satoshi = 1.00000000 BTC

Bitcoin’in geleceği hakkında ne söylenebilir?

Bitcoin gelecekte ne olacak sorusuna tamamen fiyat ve yatırım odaklı bakılır. Ancak burada asıl dikkat çeken şey yukarıda da bahsedilen blockchain teknolojisidir. Gelecekte sanal para birimleri elbette olacak. Ancak bunlardan bir tanesi Bitcoin olacak mı veya Bitcoin ilerde milyon dolarlar seviyesini görecek mi bunu kimse bilemez. Bilinen tek gerçek, blockchain teknolojisinin içerisinde bulunduğumuz yüzyılda farklı alanlarda kullanımının yaygınlaşacağıdır.

Not: Bu yazı 2017 yılında hazırlanmış ve yatırım tavsiyesi değildir. Sadece genel kültür bilgisi vermek amacıyla Bitcoin kavramını ele alınmıştır.